SALAMANKA - MIASTO O BARWIE PIASKU

PLAZZA MAYOR

Sercem Starego Miasta jest - jak wszędzie w Hiszpanii - rynek nazywany Plaza Mayor. Kwadrat rozgrzanego do białości placu otaczają jednakowe fasady niewysokich kamienic z krużgankami. W ich podcieniach kryją się sklepiki z pamiątkami oraz zmęczeni słońcem turyści.

Zabudowa powstała w XVIIIw. i prezentuje styl hiszpańskiego baroku. Rytmicznie powtarzane elementy architektoniczne nadają piękno i harmonię. W centralnej części fasada jest podwyższona i zakończona sygnaturką - tu mieści się miejski ratusz.

PIASKOWE DOMY

Średniowieczne fasady domów zachwycają kolorem i sztukateriami. Wydaje się, że artysta postawił sobie za zadanie zapełnić każdy wolny kawałek powierzchni.

Spokojny spacer średniowiecznymi ulicami doprowadzi nas do dzielnicy katedr.

Po drodze mijamy La Casa de las Conchas - XV wieczny Dom Muszli, którego fasadę zdobią muszle św. Jakuba (podobno około 300). Umieścił je tam właściciel domu, bogaty szlachcic na pamiątkę odbytej pielgrzymki do Santiago de Compostella. Aby podziękowanie było jeszcze bardziej wiarygodne, pod każda z muszli tkwi podobno złota moneta...

Właśnie fasada tego budynku skojarzyła mi się z piaskiem - piaskowy kolor i piaskowe babki w kształcie muszelek;)

Nieopodal wznosi się udekorowana jak misterny tort fasada XVII-wiecznego budynku La Clerecía - w skład budowli wchodzi barokowy kościół z fasadą ozdobioną dwoma wieżami i budynki mieszczące Uniwersytet Papieski.

MIASTO DWÓCH KATEDR

Salamanca ma dwie katedry - starą - Catedral Vieja pochodzącą z XIIIw., prezentującą styl romańsko-gotycki i nową - Catedral Nueva - wybudowaną w XVIIw. w stylu barokowym. Ale to szczególna hiszpańska odmiana baroku zwana plateresco. Na fasadzie wśród setek roślinnych zawijasów, arabesek przesiadują większe i mniejsze figurki zwierząt i ludzi wykonujących rozmaite czynności. Przewodnicy radzą, aby wśród plątaniny odnaleźć rzeźbę malutkiej żaby siedzącej na czaszce - wtedy na pewno wróci się do Salamanki. Powodzenia!

Acha - jeszcze ciekawostka - wśród rzeźb zdobiących fasadę można wypatrzeć figurkę astronauty i smoka liżącego dwie gałki lodów - nie trzeba się tu doszukiwać kosmicznych teorii pochodzenia tajemniczych figurek;) Zamieszkały one w załomach murów w 1992r. w czasie odnawiania portali. Katedry łączą się ze sobą, tak że wchodzimy do starej, a wychodzimy nową. Starą Katedrę pod wezwaniem Santa Maria de la Sade zaczęto budować w XIIw. w stylu romańskim, zanim budowa doszła do sklepienia, zmienił się styl i świątynię nakryto już sklepieniem gotyckim opartym na ostrych łukach i żebrach. Budowla powstawała w niebezpiecznych czasach hiszpańskiej rekonkwisty, dlatego wyglądem początkowo przypominała fortecę. Najwyższą część starej katedry zwaną Wieżą Koguta nakrywa podwójna kopuła - zewnętrzną stożkowatą pokrywają łuskowate dachówki. Wewnętrzna jest okrągła, a podtrzymuje ją 16 kolumn.

W starej części znajdują się także zabudowania klasztorne i krużganki otoczone kaplicami. Wiele w nich grobowców, rzeźb, obrazów, rozmaitych artefaktów.

Świątynię okalają kaplice, w których odrestaurowano ścienne malowidła zdobiące grobowce możnych i biskupów. Najcenniejszym artefaktem jest ołtarz w kaplicy głównej. To dzieło trzech braci Delli przedstawia historię życia Marii od jej narodzin do wniebowstąpienia oraz sceny z życia Jezusa. Dzieło powstało w XVw. Na wykonanym z brązu stelażu umieszczono 53 obrazy rozmieszczone w 11 rzędach pionowych i 5 poziomych.

Stelaż pokrywa złoto, a nad obrazami znajdują się gotyckie zdobienia dekorowane szlachetnymi kamieniami. W centralnym punkcie ołtarza znajduje się rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem Virgen de la Vega - patronki miasta. Jest wykonana z drewna pokrytego złoconym brązem, bogato inkrustowanym kamieniami i emalią. Jest datowana na XIIw., pochodzi podobno z nieistniejącego klasztoru kanoników leżącego nad rzeką Tormes.

Jakby tego wszystkiego było mało - kto jest w stanie dojrzeć i ogarnąć wszystkie szczegóły dzieła? - kopułę absydy ponad ołtarzem wypełnia malowidło Sądu Ostatecznego - bardzo wymowne i szczegółowe. W centrum znajduje się postać Jezusa dokonującego rozliczenia i oceny zasług. Jego przedstawienie zostało później powtórzone przez Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej. Jezusa otaczają aniołowie niosący narzędzia męki pańskiej.

U jego stóp klęczą Maria i Jan Ewangelista. Po lewej zgromadzili się nagrodzeni. Ubrani w białe szaty wznoszą w górę ręce w geście radości, po drugiej stronie nadzy ci, którym się nie udało, teraz podążają w stronę piekła. Szczerze mówiąc dopiero oglądając zdjęcia dostrzegłam, jak wygląda to piekło - cały prawy narożnik malowidła zajmuje największa postać, a właściwie tylko jej głowa. Rozwarta zielona potężna paszcza pochłania ukaranych łypiąc na nich żółtym okiem...brrrr....

W nowej katedrze największe wrażenie robi kopuła oraz charakterystyczne sklepienia przyozdobione według hiszpańskiej mody. Na bogato:)

Miasto jest pełne studenckiej braci - ta rzesza zapełnia między innymi mury najstarszego w Hiszpanii - założonego w 1218r. Uniwersytetu w Salamance. Studenci odbywają zajęcia w najróżniejszych zabytkowych budynkach rozrzuconych po mieście, dlatego wszędzie widać pełno wędrującej młodzieży.