Piza to prawie 100-tysięczne toskańskie miasteczko leżące nad rzeka Arno. Była jedną z republik morskich, po jej bogatych mieszkańcach pozostały dostojne pałace i kościoły. Jednak większość turystów wpada tu na chwilę, aby zatrzymać się na najsłynniejszym Placu Cudów i z podziwem oglądać najbardziej krzywą na świecie wieżę.
TROCHĘ HISTORII
Dziś Piza odsunęła się ponad dziesięć kilometrów od morza. Powstała około 600r.p.n.e. jako nadmorska kolonia grecka. Otrzymała wtedy swą nazwę - od greckiego słowa oznaczającego bagienny ląd. Potem pojawili się tu Etruskowie. W czasach Cesarstwa Rzymskiego była kolonią rzymska i przyjęła nazwę Portus Pisanus. Stała się wtedy jednym z większych portów zachodniego wybrzeża obok Genui i najbliższej Rzymowi Ostii. Przeżyła upadek cesarstwa pozostając głównym miastem i portem Toskanii. Odrodziła się w XIw., swój rozwój zawdzięczała handlowi.
Pizańczycy - doświadczeni ludzie morza - chętnie wdawali się w różnorakie konflikty wojenne, jeżeli tylko mogły one przynieść im korzyści. Wspólnie z pobliską Genuą podjęli wyprawy przeciwko osiedlonym w okolicy muzułmanom. W 1616r. pokonali Saracenów na Sardynii, a potem, w 1063r. odbili sycylijskie Palermo. Obie krucjaty przyniosły im olbrzymie skarby. Dodatkowo Piza wzmocniła swą pozycję, co miało przydać się później, w czasie rywalizacji o handel z Genuą i Wenecją.
PIAZZA DEI MIRACOLI
Aby zaznaczyć trwale swą wielkość, postanowiono spożytkować zdobyty majątek na wzniesienie budowli, które podniosłyby prestiż i wzbudzały zazdrość innych. Tak powstało Pole Cudów - plac, na którym stanęły najsłynniejsze budowle Pizy. Niestety, wspaniałe zabytki trzymają się istnienia chyba ze względu na nadaną miejscu nazwę - Plac Cudów. Właściwie wszystkie budowle są coraz bardziej krzywe i niestety wciąż się zapadają. Na placu możemy podziwiać katedrę Duomo di Pisa, babtysterium, dzwonnicę i cmentarz. Budynki prezentują średniowieczny styl romański.
DUOMO DI PISA - Catedra Santa Maria Assunta
Katedra Santa Maria Assunta - Wniebowzięcia NMP powstała w latach 1063 - 1118. Sfinansowano ja z łupów wojennych i wpłat prywatnych fundatorów. Fasada katedry zbudowana jest w tzw. stylu lombardzkim z wykorzystaniem kolorowych piaskowców, szkła i majoliki. Tworzą ją cztery piętra ślepych arkad z białego marmuru ciągnących się jak koronka ponad trzema portalami. Fasada pod kolumnami wykładana jest pasami jasnego i ciemnego kamienia, co nawiązuje do wpływów muzułmańskich. W łukach ponad drzwiami umieszczono kolorowe, bizantyjskie mozaiki. W elewacji znajduje się też grobowiec architekta Buscheto oraz napis dotyczący fundacji katedry z majątku zrabowanego Saracenom na Sardynii.
Wnętrze katedry podzielone jest na pięć naw. Nawę główną oddzielają potężne, masywne granitowe kolumny korynckie. Podobno są łupem wojennym - pochodzą ze zrabowanego meczetu w Palermo.
Łuki drugiego pietra arkad zdobione są dwukolorowymi pasami przywodzącymi na myśl na przykład słynny meczet w Kordobie.
Nawę przykrywa kasetonowy złocony strop ozdobiony herbem rodu Medyceuszy. Zastąpił stary, zniszczony w pożarze.
Absydę wypełnia późnogotycka XIV-wieczna mozaika przedstawiająca tzw. Chrystusa w majestacie w otoczeniu Marii i Jana Ewangelisty. Na szczęście mozaika przetrwała XVI-wieczny pożar, bo jej autorem jest Cimabue - średniowieczny twórca mozaik i fresków, słynny głównie z fresków z bazyliki św. Franciszka z Asyżu. W jego czasie tworzono głównie przedstawienia religijne. Na freskach artysty Franciszek po raz pierwszy przedstawiony jest realistycznie jako starszy, zmęczony, mizernie odziany człowiek. U Cimabue święta, religijna idealizacja tematu ustąpiła miejsca realizmowi.
Najcenniejszym artefaktem jest XIV-wieczna ambona autorstwa Giovanniego Pisano. Ma ona ośmioboczny kształt. Podpierają ją różnokolorowe kolumny z kariatydami. W nawie głównej przed ołtarzem wisi tzw. lampa Galileusza - jej powolne wahania miały podpowiedzieć uczonemu obrotowy ruch kuli ziemskiej.
W ołtarzu Świętego Raineriusa w szklanej trumnie spoczywają zwłoki arcybiskupa Pizy, XII -wiecznego kamerlinga Świętego Kościoła Rzymskiego.
Oglądając zewnętrzne dekoracje Katedry warto spojrzeć na szczyt dachu ponad absydą. Na wysokiej kolumnie umieszczono replikę Pisa Griffini - była to największa metalowa średniowieczna rzeźba islamska powstała prawdopodobnie w XIw. w muzułmańskim państwie na terenie Hiszpanii - Al-Andalus. Gryf ma ciało psa z wyraźnie zaznaczonymi palcami na stopach, skrzydła, głowę orła, końskie uszy, a pod szyja dzwonki koguta. Ma ponad metr wysokości i jest odlany z brązu i misternie grawerowany. W ciele znajdują się w różnych miejscach otwory. Postci griffini były umieszczane w fontannach, mniejsze mogły być rodzajem zabawek, z których przez otwory można było wydobywać dźwięki. Oryginał znajduje się w Pizie w Muzeum katedry.
SŁYNNA WIEŻA - TORRE PENDENTE DI PISA
Budowę dzwonnicy - campanilli rozpoczęto w 1173r. Ze względu na trudości przy budowie oraz toczące się wojny prace ukończono dopiero po 200 latach - w 1399r. Projekt przewidywał, że wieża osiągnie 60 metrów wysokości, dziś po niższej stronie ma 55,86m, a po wyższej 56,67m. Przechył rozpoczął się już w czasie budowy z powodu niestabilności gruntu. Po ukończeniu trzeciego pietra prace przerwano na sto lat, co pozwoliło na względne ustabilizowanie się podłoża. Gdy podjęto dalszą budowę, zmodyfikowano projekt - kolejne piętra były z jednej strony wyższe niż z drugiej. Architekci próbowali ratować wieżę przed zawaleniem - kolumny zmieniają swoją długość, a wieża wije się niczym szyja jakiegoś dziwnego zwierzęcia.
Kiedy w 1319r. ukończono siódme piętro, przechył wynosił 80cm od pionu, dziś jest to ponad 5 metrów. Zewnętrzna średnica podstawy wieży ma piętnaście i pół metra długości, a ściany maja prawie dwa i pół metra grubości.
Wieża, gdy w końcu powstała, była prawdopodobnie najwyższą w Europie. Wygląda jak wielki weselny tort. Podstawa otoczona jest piętnastoma marmurowymi łukami, sześć kolejnych pięter otaczają arkady zbudowane z trzydziestu filigranowych kolumienek każda. Osłaniają one wąskie loggie.
Z powodu przechylania się wieży zaniechano wznoszenia kolejnych kondygnacji. Ostatnie piętro jest mniejsze, 16 łuków otacza pomieszczenie, w którym umieszczono 7 dzwonów. Na szczyt można wejść po 297 schodach. W 1600r. Galileusz wykorzystał odchylenie do przeprowadzenia doświadczeń ze swobodnym spadaniem ciał. Betonowe zastrzyki , które zaaplikowano fundamentom, na razie zatrzymały dalszy przechył budowli.
BABTYSTERIUM SAN GIOVANNI
Budowę chrzcielnicy poświęconej Janowi Chrzcicielowi rozpoczęto w 1153r. wg projektu średniowiecznego architekta zwanego Diotisalvi - "Bóg cię uratuje". Powstała wtedy podstawowa cześć fasady wraz z misternymi romańskimi dekoracjami. Budowlę ukończono dopiero w XIVw. w stylu gotyckim.
Ściany zewnętrzne parteru udekorowane są ślepymi arkadami i wąskimi okienkami. Wyższe kondygnacje otaczają otwarte arkady z dekoracyjnymi rzeźbionymi trójkątnymi szczytami.
Babtysterium ma kształt walca przykrytego nieproporcjonalnie wielką kopułą. Architekt czerpał inspirację z muzułmańskiego sanktuarium w Jerozolimie zwanego Kopuła na Skale. Budynek ma 35m średnicy i jest największym babtysterium we Włoszech. Kopuła od strony morza wyłożona jest czerwoną dachówką, a od strony katedry - ołowianą blachą.
 |
| Dwa rodzaje dachu na kopule Babtysterium. |
W 1565r. ochrzczono tu Galileusza.
CAMPO SANTO - CMENTARZ
Założono go w bocznej części Placu Cudów.Zanim rozpoczęto grzebanie zmarłych, 56 statków przywiozło ziemię z Jerozolimy z Góry Kalwarii, aby uświęcić miejsce pochówku.
OSPEDALE NUOVO DI SANTO SPIRITO
Bogaci Pizańczycy postanowili podzielić się odrobiną swojego majątku z prawdziwie potrzebującymi. Nowy Szpital Ducha Św. zajął południowo - wschodni narożnik placu. Budowę rozpoczęto w 1257r. Szpital był przeznaczony dla pielgrzymów, biednych i porzuconych dzieci. W XVIw. w okresie dominacji Medyceuszy szpital został przebudowany w stylu włoskiego renesansu.
Komentarze
Prześlij komentarz